HISTORIA FOLWARKU WIERZCHACZEWO
na podstawie materiałów Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu
Folwark Wierzchaczewo jest miejscem o bogatej historii, nierozerwalnie związanej z tradycją wielkopolskich majątków ziemskich. Zachowane do dziś zabudowania powstały pod koniec XIX i na początku XX wieku, kiedy majątek należał do rodziny Łąckich – jednego z zasłużonych rodów ziemiańskich regionu.
W latach 1880–1950 właścicielami Wierzchaczewa byli Łąccy. Na początku XX wieku majątek znajdował się w rękach Konstancji Łąckiej z domu Mielżyńskiej, właścicielki również Posadowa i Lipnicy. W 1902 roku dobra wierzchaczewskie obejmowały łącznie 394 hektary, w tym 313 hektarów ziemi uprawnej, 70 hektarów łąk, 10 hektarów lasów oraz 1 hektar wód.
Folwark był wówczas nowoczesnym i dobrze prosperującym gospodarstwem rolnym. Utrzymywano w nim 68 koni, 194 sztuki bydła, 330 świń oraz 444 owce, co świadczy o dużej skali produkcji rolnej i hodowlanej.
Najważniejsze budynki zespołu folwarcznego powstały na przełomie XIX i XX wieku. Pałac wzniesiono około 1892 roku, spichlerz powstał w 1900 roku, natomiast budynek dawnej obory, pełniący dziś funkcję stajni, ukończono w 1905 roku.
W 1938 roku hrabina Konstancja Łącka przekazała majątek Zgromadzeniu Sióstr Urszulanek. Zakonnice zarządzały folwarkiem do 1950 roku, prowadząc gospodarstwo rolne oraz zajmując się hodowlą koni, bydła i trzody chlewnej. Ich działalność przypadła na trudny okres II wojny światowej i pierwszych lat powojennych.
Po 1950 roku majątek został upaństwowiony. Utworzono tu Państwowe Gospodarstwo Rolne, które początkowo podlegało PGR Bytyń, a następnie weszło w skład Kombinatu Rolnego Kaźmierz. Przez kolejne dziesięciolecia zabudowania folwarczne służyły celom gospodarczym.
Nowy rozdział w historii Wierzchaczewa rozpoczął się w 2006 roku, kiedy zaniedbany zespół pałacowo-folwarczny trafił w ręce prywatne. Rozpoczęto szeroko zakrojone prace remontowe i rewitalizacyjne, mające na celu przywrócenie dawnej świetności historycznym budynkom.
Już na początku 2007 roku odrestaurowany budynek dawnej obory, przekształcony w nowoczesną stajnię, przyjął pierwszych czterokopytnych mieszkańców. Tym samym Folwark Wierzchaczewo odzyskał swój pierwotny charakter miejsca związanego z końmi i hodowlą zwierząt, łącząc wielowiekową tradycję z nowoczesnym podejściem do jeździectwa i opieki nad końmi.
Dziś Folwark Wierzchaczewo pozostaje świadectwem bogatej historii wielkopolskiego ziemiaństwa oraz przykładem udanej rewitalizacji zabytkowego majątku, w którym dawne dziedzictwo harmonijnie współistnieje ze współczesnością.
